هموطن آنلاین – حاتمي- هوشمند_ 10سالي مي شود که با هم دوست هستيم؛ ۲دوست خيلي صميمي. تا همين يک و نيم سال قبل در بدترين حالت ممکن هر ۳روز يک بار همديگر را مي ديديم. اما اين شرايط از آن زمان تغيير کرد. هر وقت که سعيد را به يک برنامه تفريحي يا ورزشي دعوت مي کردم، مي گفت که نمي آيد و مي خواهد درس بخواند. در تمام طول يک سالي که سعيد براي کنکور درس مي خواند، رابطه دوستانه ما خلاصه شد به ۲بار استخر رفتن در هفته که آن هم به قول خودش براي بازيابي آرامش بود. سعيد تمام تلاشش را کرد و آن قدر درس خواند که در نهايت به خواسته اش رسيد.
زماني که نتايج کنکور سراسري را اعلام کردند، مشخص شد او در رشته جامعه شناسي دانشگاه فردوسي پذيرفته شده است.خيلي خوشحال بود از اين که مي تواند در يکي از بزرگ ترين دانشگاه هاي کشور به تحصيل در رشته مورد علاقه اش بپردازد.
او حتي اين موضوع را به نوعي يک افتخار براي خودش مي دانست. سعيد ترم اول دانشگاه را پشت سر گذاشته است، ديگر حرف هايش درباره دانشگاه فردوسي تنها به بيان نکات مثبت و مسائلي که سال قبل آن ها را مانند يک رويا روايت مي کرد، خلاصه نمي شود بلکه او درباره وضعيت علمي و امکانات رفاهي دانشگاه هم حرف هايي دارد و در حرف هايش به مقايسه دانشگاه با دانشگاه هاي ديگر کشور هم مي پردازد.
با شنيدن اظهارنظرهاي سعيد اين سوال در ذهنم ايجاد مي شود که به واقع دانشگاه فردوسي از نظر علمي در چه سطحي است و آيا ظرفيت و توان علمي اين دانشگاه متناسب با بزرگ ترين مرکز علمي پايتخت معنوي ايران است؟
نگاهي به تاريخچه دانشگاه فردوسي، بررسي آمار توليدات علمي دانشگاه و گفت وگو با يکي از مديران آن مي تواند به يافتن پاسخ اين سوال کمک کند.
دانشگاه فردوسي؛ از ديروز تا امروز

اولين پيشنهاد به ثبت رسيده براي تاسيس دانشگاه در مشهد مربوط به سال ۱۳۱۳ و هم زمان با تاسيس دانشگاه تهران بوده است.
براي رسيدن به اين هدف مردم مشهد و مسئولان وقت، چند سال تلاش کردند تا اين که در سال۱۳۱۸ نخست وزير وقت طي نامه اي به وزارت معارف با تاسيس اين مرکز موافقت کرد.
در آن زمان ابتدا «آموزشگاه عالي بهداري» در مشهد راه اندازي شد. اين آموزشگاه با کوشش کارمندان اداري و آموزشي آن و پشتيباني موثر شادروان دکتر مصطفي حبيبي استاد دانشگاه تهران به تدريج شکل گرفت و ۴سال بعد وزارت فرهنگ وقت به تاسيس مراکزي شبيه به آن در شيراز و اصفهان پرداخت.
از سال ۱۳۲۶ در راستاي تکميل آموزشگاه عالي بهداري و تبديل آن به دانشکده اقداماتي انجام شد اما در همان سال هيئت دولت با تاسيس دانشگاه در مشهد موافقت کرد و به اين ترتيب اساسنامه دانشگاه مشهد شامل دانشکده هاي پزشکي، ادبيات و علوم معقول و منقول (الهيات و معارف اسلامي) تصويب شد.
در سال ۱۳۳۵ طي نامه اي از طرف وزارت علوم مجموعه دانشکده هاي پزشکي، ادبيات و علوم معقول و منقول با عنوان «دانشگاه مشهد» نام گذاري شد و از آغاز سال ۱۳۳۶ نيز تمام قوانين استخدامي و آموزشي اين دانشگاه مانند دانشگاه تهران و ديگر شهرستان ها به اجرا گذاشته شد.
در ادامه فعاليت اين دانشگاه موسسه وعظ و تبليغ اسلامي وابسته به دانشکده علوم معقول و منقول در سال ۱۳۳۸ تاسيس و تا سال ۵۳ دانشکده هاي علوم، علوم تربيتي، کشاورزي و مهندسي و پژوهشکده علوم گياهي نيز به مجموعه اين دانشگاه اضافه شد.
همچنين در سال ۱۳۵۳ «دانشگاه مشهد» به «دانشگاه فردوسي » تغيير نام داد.
ضرورت گسترش آموزش در کشور پس از پيروزي انقلاب اسلامي سبب شد که بعد از تغيير در برخي واحدها و تفکيک دانشگاه علوم پزشکي مشهد از دانشگاه فردوسي، دانشکده هاي علوم اداري و اقتصاد، دام پزشکي، تربيت بدني و علوم ورزشي، علوم رياضي، معماري و شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست و هنر نيشابور، آموزشکده کشاورزي شيروان، پژوهشکده علوم گياهي، مرکز تحقيقات زمين لرزه شناسي نيز به دانشگاه فردوسي افزوده شود.
البته در سال ۸۵ پس از ارتقاي دانشکده هنر نيشابور به مجتمع آموزش عالي، اين مجموعه از دانشگاه فردوسي جدا شد.
در حال حاضر دانشگاه فردوسي مشهد با دارابودن ۱۳دانشکده، ۳۸مرکز پژوهشي، ۸قطب علمي، ۷۰۰عضو هيئت علمي (که ۳۵درصد آن ها مرتبه دانشياري و استاد تمام دارند)، بيش از ۲۰هزار دانشجو و ۱۷۰۰کارشناس و کارمند بزرگ ترين مجموعه آموزش عالي شمال شرق کشور و يکي از قطب هاي مهم علمي کشور محسوب مي شود.
از ميان دانشجويان اين دانشگاه ۱۴هزارو۷۲۵نفر دانشجوي کارشناسي، ۴هزارو۲۱۹نفر دانشجوي کارشناسي ارشد و هزارو۱۷۵نفر دانشجوي دکتراي تخصصي هستند.
دانشگاه شيراز

دانشگاه شيراز در سال ۱۳۲۵ با تاسيس آموزشکده بهداشت بنيان گذاري شد که هدف از تاسيس آن تربيت متخصصان در علوم پزشکي در طول يک دوره ۴ساله درسي بود.
در سال ۱۳۲۸ اين آموزشکده به دانشکده پزشکي تبديل و در سال ۱۳۳۲ آموزشکده بهياري نمازي، در سال ۱۳۳۴ دانشکده هاي کشاورزي و هنر و علوم راه اندازي شد.
دانشگاه شيراز که پيش از انقلاب اسلامي دانشگاه «پهلوي» نام داشت، در سال ۱۳۳۳ با دانشکده هاي مهندسي و دام پزشکي تشکيل شد. ديگر دانشکده هايي که به تدريج به آن افزوده شد، دندان پزشکي در سال ۱۳۴۸، آموزشکده الکترونيک در ۱۳۴۸ و دانشکده هاي حقوق و علوم تربيتي در سال ۱۳۴۹ بود.
دانشگاه شيراز با پيشينه بيش از نيم قرن، يکي از بزرگ ترين و مهم ترين دانشگاه هاي کشور است که قطب پژوهشي کشور نيز به شمار مي آيد که ۵۵۳عضو هيئت علمي و بيش از ۱۵هزار دانشجو دارد.
در اين دانشگاه ۳رشته کارداني، ۷۹رشته کارشناسي، ۱۱۸رشته کارشناسي ارشد و ۷۲رشته دکتراي تخصصي ارائه مي شود. به عنوان يک دانشگاه جامع، دانشگاه شيراز مسئوليت تربيت اعضاي هيئت علمي کارآمد براي مراکز پژوهشي و آموزش عالي در کشور را بر عهده دارد. اکنون دانشگاه شيراز در بردارنده ۱۴دانشکده و يک مرکز آموزش عالي است و چند دانشکده نيز در آينده نزديک راه اندازي مي شود.
دانشگاه تبريز

دانشگاه تبريز يکي از دانشگاه هاي دولتي وابسته به وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در شهر تبريز واقع است. اين دانشگاه شامل ۱۴دانشکده و در کل مشتمل بر ۲۹قطب علمي و مجتمع آموزشي است. اين دانشگاه که در سال ۱۳۲۵، توسط سيد جعفر پيشه وري بنيان گذاشته شده است، امروزه به عنوان دومين موسسه آموزشي (از لحاظ سابقه) و دهمين (از لحاظ رتبه بندي علمي) در بين دانشگاه هاي پيشرو ايران شناخته مي شود.
دانشگاه تبريز همچنين به عنوان بزرگ ترين موسسه دانشگاهي در شمال غرب کشور با پيشينه آموزشي و تحقيقاتي ۶۰ساله شناخته مي شود.
دانشگاه صنعتي شريف

دانشگاه صنعتي شريف در سال ۱۳۴۴ با هدف تربيت و تامين بخشي از نيروهاي متخصص مورد نياز کشور، در سطوح بالاي علمي تاسيس شد. اين دانشگاه در مقايسه با بسياري از دانشگاه هاي ايران و جهان دانشگاهي جوان و در حال رشد است و خوشبختانه در طول دوران فعاليت خود توانسته است به صورت يک موسسه علمي پيشرو در صنعت، فناوري هاي روز و علوم کاربردي در عرصه علم، منطقه اي و جهاني مطرح شود و جايگاه ارزشمندي پيدا کند.
دانشگاه اصفهان

دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۲۵ تاسيس شد و با وسعت ۴ميليون مترمربع از بزرگ ترين دانشگاه هاي ايران است. در اصفهان دانشگاه صنعتي هم دومين دانشگاه بزرگ دولتي به شمار مي رود که جايگاه ويژه اي دارد.
فراز و نشيب در رتبه جهاني

دانشگاه فردوسي مشهد با بيش از نيم قرن تجربه آموزشي در رتبه هاي جهاني نيز با فراز و نشيب هايي همراه بوده است و در سال ۱۳۸۶ در رده بندي(ranking) دانشگاه هاي معتبر جهان رتبه ۲ هزار و۷۹۰ را کسب کرد. آن سال براساس معيارهاي خاص علمي، آموزشي و... اولين دانشگاه ايراني حاضر در رده بندي هاي دانشگاه تهران با رتبه جهاني هزار و ۴۶۳و رتبه ۲ در خاورميانه بود ولي در فهرست ۱۰۰ دانشگاه برتر آسيا حضور نداشت.
آن سال بعد از دانشگاه تهران، دانشگاه علوم پزشکي تهران، دانشگاه تربيت مدرس و دانشگاه علم و صنعت دوم تا چهارم بودند و دانشگاه فردوسي مشهد در جايگاه پنجم بود.
در رتبه بندي سال ۲۰۰۸ نيز دانشگاه فردوسي مشهد در جايگاه يازدهم دانشگاه هاي ايران قرار گرفت. آن سال دانشگاه تهران با رتبه ۱۳۷۳ در صدر دانشگاه هاي ايران بود و پس از آن دانشگاه هاي صنعتي شريف، علوم پزشکي تهران، خواجه نصير، علوم پزشکي شيراز و امام صادق(ع) رتبه هاي دوم تا دهم را کسب کردند.
تازه ترين گزارش از نتيجه رتبه بندي دانشگاه هاي کشور نيز که چند روز قبل منتشر شد حاکي است براساس رتبه بندي ISC دانشگاه فردوسي مشهد در رتبه ۱۱ قرار دارد. اين رتبه بندي در فاصله تابستان و پاييز۸۹ انجام شده و براساس اين گزارش دانشگاه تهران در جايگاه نخست است و دانشگاه هاي علوم پزشکي تهران، صنعتي شريف، اميرکبير، علم و صنعت، تربيت مدرس، علوم پزشکي شهيدبهشتي، دانشگاه شيراز، دانشگاه علوم پزشکي شيراز و دانشگاه صنعتي اصفهان رتبه هاي دوم تا دهم را دارند.با اين حال مسئولان دانشگاه فردوسي مشهد مدعي هستند که اين دانشگاه رتبه هفتم کشوري را دارد.
شاخص هاي ارزيابي

دکتر «اصغري نکاح» عضو هيئت علمي دانشکده علوم تربيتي و روان شناسي دانشگاه فردوسي مشهد درباره جايگاه اين واحد آموزش عالي مي گويد: دانشگاه فردوسي مشهد با بيش از نيم قرن تجربه آموزشي- پژوهشي يکي از معتبرترين دانشگاه هاي کشور است و دليل متفاوت بودن رتبه هاي آن در ارزيابي هاي مختلف نيز به چگونگي و معيارهاي اين ارزيابي ها برمي گردد، معمولا در ارزيابي ها به استناد تعداد استاد تمام و پروفسور، عقد قرارداد با جامعه بيرون، چاپ کتاب هاي علمي و انتشارات پژوهشي، تعداد دانشجويان و دانشکده ها و... رتبه هاي دانشگاه ها در کشور تعيين مي شود و بالا و پايين رفتن رتبه دانشگاه هم به تناسب اين شاخص هاست.
وي مي افزايد: رتبه بالا يا پايين نشانه تناقض در جايگاه علمي نيست، در اصل دانشگاه فردوسي از دانشگاه هاي مادر است و ارجحيت يا حذف برخي شاخص ها در ارزيابي و جايگاه آن تاثير مي گذارد.
در طول سال رتبه بندي هاي گوناگون براساس معيارهاي مختلف براي دانشگاه ها اعلام مي شود که نتايج متفاوتي را در بردارد. اما براساس مهم ترين رتبه بندي که از نظر علمي و توليد مقالات جايگاه دانشگاه ها را بررسي مي کند، سال گذشته دانشگاه فردوسي مشهد در رده هفتم کشور قرار گرفت. به طور قطع جايگاه هفتم کشور براي دانشگاهي که متعلق به پايتخت معنوي ايران است و نام بزرگمردي مانند فردوسي را بر سر در خود مي بيند شايسته نيست. اما دکتر «مهرداد مهري» مدير پژوهش دانشگاه توضيحاتي را در اين زمينه ارائه مي دهد و تاکيد دارد که دانشگاه فردوسي را بايد با دانشگاه هاي جامع کشور مقايسه کرد:«در اين بررسي ها دانشگاه هاي گوناگون کشور شامل دانشگاه هاي جامع و دانشگاه هاي تخصصي مانند صنعتي شريف، علم و صنعت و... مورد توجه قرار مي گيرد. در صورتي که براي رسيدن به يک سنجش دقيق بايد دانشگاه فردوسي را به عنوان يک دانشگاه جامع با ديگر دانشگاه هاي جامع کشور مقايسه کنيم.»
او ضمن ارائه تعريفي از دانشگاه جامع رتبه ، دانشگاه فردوسي در ميان اين دانشگاه ها در کشور را اعلام مي کند:«در يک تعريف کلي دانشگاه جامع به دانشگاهي اطلاق مي شود که رشته هاي گوناگون علمي را در خود جاي داده باشد. بر اين اساس ما در حال حاضر در ميان دانشگاه هاي جامع کشور پس از دانشگاه هاي تهران و شيراز، رتبه سوم را در اختيار داريم. البته بايد به اين نکته هم توجه داشته باشيم که دانشگاه تهران بزرگ ترين دانشگاه در کشور است و ما قابل مقايسه با آن نيستيم.»
گلايه هاي دانشجويان

با همه موفقيت ها و جايگاه علمي دانشگاه فردوسي که زبانزد خاص و عام است اما دانشجويان اين دانشگاه و دانشکده هاي زيرمجموعه آن درباره برخي مسائل آموزشي و رفاهي انتقادهايي دارند. پولي شدن سرويس هاي حمل و نقل داخل دانشگاه که خود مانند يک شهر عريض و طويل است در کنار افزايش هزينه غذا و حذف برخي وعده هاي غذايي موجب نارضايتي دانشجويان به ويژه ساکنان خوابگاه هاي دانشجويي شده است.ارائه نشدن تسهيلات به دانشجويان به ويژه دانشجويان تحصيلات تکميلي دغدغه ديگري است در حالي که در برخي دانشگاه ها به دانشجويان مقطع دکترا حقوق مي دهند ولي در اين دانشگاه نه از حقوق و نه از «پژوهانه» که تسهيلات خاص براي کارهاي پژوهشي است خبري نيست.کمبود امکانات آزمايشگاهي مشکل ديگري است که توسط برخي دانشجويان مطرح مي شود. به گفته آنان امکانات برخي آزمايشگاه هاي دانشگاه فردوسي مشهد متعلق به ۱۰ سال قبل است و جواب گوي نياز امروز نيست. کمبود منابع کتابخانه اي و مجلات مورد نياز دانشجويان نيز از ديگر مشکلات اين دانشگاه مادر است.برخي دانشجويان دانشگاه فردوسي بر اين باورند که با وجود موقعيت هاي علمي و آموزشي اين مرکز آموزش عالي امکانات و خدمات رفاهي متناسب با تعداد دانشجويان ارائه نمي دهد.
پاسخ گويي به سوالات خراسان به نشست خبري موکول شد

گروه گزارش روزنامه خراسان براي انجام گفت وگوي صريح با دکتر «عاشوري» رئيس دانشگاه فردوسي پس از چند نوبت هماهنگي اقدام به ارسال نمابر و طرح سوالات در تاريخ 90.10.4 کرد که بعد از پي گيري در نامه اي که مورخ 10.21دريافت شد اعلام شد که پاسخ گويي رياست دانشگاه به سوالات خراسان به نشست خبري وي که در آستانه جشنواره فردوسي (تاريخ نامعلوم) برگزار خواهد شد موکول شده است! ادامه دارد...
چکيده گزارش

دانشگاه فردوسي مشهد با ۶دهه پيشينه آموزشي و پژوهشي يکي از دانشگاه هاي برتر ايران است که به ميمنت هم جواري با بارگاه ملکوتي هشتمين ستاره آسمان امامت حضرت علي ابن موسي الرضا(ع) با تلاش مسئولان، استادان و کارکنان آن به عنوان قطب علمي و فرهنگي و شاخص آموزش عالي در شمال شرق کشور محسوب مي شود.اين واحد دانشگاهي اگر چه يکي دو سال بعد از تاسيس دانشگاه در شهرهايي مانند شيراز، تبريز و اصفهان ايجاد شد ولي در نوع خود از واحدهاي فعال در عرصه آموزش و پژوهش است و در برخي رشته هاي تحصيلي داراي استادان و دانشجويان سرآمد است اما بر اساس تازه ترين گزارش از نتيجه رتبه بندي دانشگاه هاي کشور در رتبه 11 قرار دارد.دانشجويان اين دانشگاه که با توجه به جايگاه علمي و آموزشي آن انتخاب رشته و در دوره هاي تحصيلي آن ثبت نام مي کنند گاه از برخي مسائل رفاهي، آموزشي و امکانات آن گلايه دارند.