هموطن آنلاین - دنیای
موبایل پرجنبو جوشتر از آن چیزی است که بهنظر ميرسد و حرکت شرکتها در این
حوزه بیشباهت به بازی شطرنج نیست. بهعنوان مثال ميتوان به چند خرید و فروشی
اشاره کرد که زمینهساز بزرگترین حرکت اینتل در سال جاری شده است: لنوو چند سال
پیش واحد توليد کامپيوترهاي شخصي آيبيام را خريد، Motorola Mobility توسط گوگل
خریداری شد و اینتل هم مکآفی را به چنگ آورد. نتیجه گرهزدن همه این خرید و فروشها،
امسال خود را در قالب یک اسمارتفون نشان خواهد داد. در نخستین بخش از دنیای موبایل
به این موضوع خواهیم پرداخت. ورود اینتل به حوزه ابزارهای همراه، همواره جذابترین
موضوع درحوزه پردازندهها و فناوری است. علاوهبر این به چند موضوع دیگر هم نگاهی
مياندازیم. موضوعاتی که وزن تبلتها را در این نوشته بیشتر ميکند. جالب اينکه در
تهیه مطلب پیشرو، تلفنهمراه نقش پررنگی بازی کرده است. در حقیقت یک تلفنهمراه
با دو خط شارژ باتری و یک ارتباط نصفه نیمه اینترنتی، زمینهساز تهیه مهمترین بخشهای
مقاله پیشرو بود. در حقیقت این نخستین کمک بزرگ تلفنهمراه به بخش «دنیایموبایل»
است. پس از این نکته به اصل مطلب ميرسیم.
اینتل وارد ميشود
اینتل مدتها است که قصد ورود به بازار پرمنفعت و جذاب ابزارهای همراه و به خصوص
اسمارتفونها را دارد و در مصاف با معماریهایی نظیر ARM همواره مشکلاتی داشته است.
اما سال 2012 سال لمس نتایج تلاشهای اینتل است. اینتل اعلامکرده است که در سال
2012، چندین اسمارتفون مبتني بر پردازندههاي جدید Atom ارائه خواهد شد. بنابر
اعلام اینتل اسمارتفون K800 شرکت لنوو، نخستین اسمارتفونی خواهد بود که از
پردازنده Atom اينتل استفاده خواهد کرد و ميتوان انتظار داشت که تا اواسط سال جاری
میلادی در دسترس عموم قرار گیرد (شکل1). این اسمارتفون مبتنی بر آندروئید بوده
و به پردازنده Z2460 (که پیش از این با نام Medfield شناخته ميشد) مجهز خواهد بود.
این پلتفرم بهطور ویژه برای اسمارتفون و تبلت طراحی شده است. K800 یک دوربین 8
مگاپیکسلي دارد و به فناوری Wi-Di اینتل مجهز است. این فناوری K800 را قادر ميسازد
بهطور بیسیم به نمایشگرهای خارجی متصل شود. K800 در ابتدا در چین به فروش خواهد
رفت. این کشور در حال حاضر حدود صدمیلیون کاربر اسمارتفون دارد که آنرا به بزرگترین
بازار اسمارتفون دنيا تبديل کرده است. اینتل همچنین از همکاری با Motorola
Mobility (که به تازگي توسط گوگل خریداری شده است) خبر داده است. با همکاری اینتل
و موتورولا نخستین تلفنهای مجهز به Atom حاصل از این همکاری، نیمه دوم سال جاری
میلادی عرضه خواهد شد. به گفته اینتل، اين همکاری تخصص اینتل درحوزه پردازندهها
را با تخصص موتورولا در حوزه طراحی ابزارهای همراه ادغام خواهد کرد. اینتل مدعي است
که پردازندههاي تکهستهای و دو رشتهای Atom بهکار رفته در تلفنهای آندروئیدي،
نسبت به پردازندههاي ARM کارایی بهتر و مصرف توان پايينتري را ارائه خواهند داد.
اینتل نسخهای سفارشی شده از آندروئید در اختیار دارد که بهطور بهینهای روی سختافزارهايش
اجرا ميشود و از طرفی با توسعهدهندگان طرف ثالث همکاری دارد تا از بهینهبودن
ابزارها و نرمافزارهای ارائه شده از سوی آنها نيز اطمینان حاصل شود. اما اینتل
رقیبی جدی در این بازار دارد. در حال حاضر پردازندههای ARM حضوري جدی در بازار
اسمارتفونها دارند. سالهاي متمادي، همکاری با مایکروسافت زمینهساز بسیاری از
موفقیتهایی بوده که اینتل درحوزه کامپیوترها کسبکرده است. بهطوریکه نتیجه این
همکاری شکلگیری پلتفرمی بود که همه آنرا با نام Wintel ميشناسند! اما در حوزه
اسمارتفونها، سیستمعامل ويندوز شرکت مایکروسافت تنها یکی از چندین سیستمعاملی
خواهد بود که از تراشههاي اینتل پیشتیبانی خواهد کرد.
شکل 1- نمونه اوليه تلفن هوشمند k800 لنوو که از
پردازندههاي اتم اينتل استفاده ميکند.
برنامه اینتل در تجهیز اسمارتفونها ویژگی مهمی دارد
و آن ارائه یک پکیج استاندارد از تراشهها و نرمافزار است که سازندگان تلفن ميتوانند
در ساخت ابزارهای خود از آن بهره ببرند. این پکیج علاوهبر پردازنده Atom شامل اسکنامنیتی،
قابلیت پشتیبانگیری از دادهها و سایر ویژگیهايي است که اینتل با خرید مکآفي در
فوریه سال گذشته میلادی به آن دست یافت. بنابر ادعای اینتل، این معماری مرجع اسمارتفون
(smart phone reference architecture) استاندارد، به تلفنسازان کمک خواهد کرد تا
ابزارهایی بسازند که عمر باتری و کارایی بیشتری ارائه دهند.
تبلت منبع باز
چندی پیش KDE project اعلام کرد دو تبلت براساس رابط Plasma Activeبه بازار ارائه
خواهد شد. اعلام شده بود که تبلتی 7 اینچی و مبتنیبر لینوکس با نام Spark به زودی
در دسترس خواهد بود و به صورت پيشفرض از KDE Plasma Active به عنوان رابط کاربري
استفاده خواهد کرد. رابط Plasma Active بهطور ویژه برای ابزارهای همراهی نظیر تبلت
و اسمارتفون طراحی شده است. تبلت Spark از پردازنده یک گیگاهرتزی AMLogic ARM،
پردازنده گرافیکی Mali-400، 512 مگابایت رم، فضای ذخیرهسازی داخلی 4 گیگابايتي،
امکان استفاده از کارت SD، یک صفحه چند لمسی 7 اینچی و قابلیت اتصال از طریق Wi-Fi
برخوردار است. سیستمعامل این تبلت، Mer خواهد بود که از MeeGo مشتقشده است. علاوه
بر موارد ذکر شده، وجود یک وب کم 1,3 مگاپیکسلی، با تفکيکپذيري 480 × 800 پیکسل،
دو پورت USB و یک جک 3,5 میلیمتری صوت از دیگر ویژگیهاي آن است. صرفنظر از این
ویژگیها، جذابترین ویژگی Spark، باز بودن سختافزار آن است. استفاده از نسخهای
از لینوکس روی یک سختافزار باز، مهیجترین ویژگی برای علاقهمندان به چنین سختافزارهایی
است. نرمافزارهای آندروئید در حالت عادي روی Spark اجرا نخواهند شد اما با توجه به
باز بودن آن، کاربران در صورت نیاز ميتوانند آندورئید را نيز روی این تبلت نصب
کنند. بازبودن Spark امکان سفارشیسازی وسیعی را براي کاربر فراهم ميکند. لازم به
ذکر است، KDE محیطی برای لینوکس (در حالت دسکتاپ) ارائهداده که به استفاده آسان
مشهور است. نسخهای از این نرمافزار منبع باز با نام Plasma Active One برای تبلت
و سایر ابزارهای همراه ارائه شد اما فقط با طیف محدودی از ابزارهای مبتنی بر اینتل
سازگار بود. گروه KDE project در سال جاری از نسخهبعدی نرمافزار با عنوان Plasma
Active Two با کارایی بهبود یافته و ویژگیهاي جدید و سازگاری با تعداد بیشتری از
ابزارهای همراه خبر داد. حتی از زمان ارائه نسخههاي اولیه، هدف Plasma Active این
بود که چیزی بیش از یک اجراکننده برنامه (application luncher) باشد. تعاملات
بهبود یافته برای تقریباً همه نرمافزارهای مورد استفاده از مرورگر تصاویر گرفته تا
صفحه کلیدمجازی، از جمله ویژگیهاي آن است. حتی قفلکننده صفحه هم بهروز شده است
و این امر بهبودهای امنيتي جديدي به همراه داشته است.
OnLive و آندروئید
سرویس OnLive هدفی را دنبال ميکند که شاید همچنان برای بسیاری از افراد در حد یک
رؤیا باشد: انجام بازیهای بسیار پیشرفته با استفاده از سختافزارهایی ابتدایی. این
امر با استفاده از قابلیت cloud امکانپذیر است و در حال حاضر توجه زیادی را نیز
جلب کرده است. تا پیش از این، برای استفاده از سرویس Onlive به کامپیوتر شخصی، یا
ابزار اختصاصی این شرکت (MicroConsole) نياز بود. با اتصال این دستگاه واسط به
تلویزیون، افراد قادر بودند بازیهاي مورد نظر را اجرا کنند. OnLive در حرکت بعدی
خود، برنامهاي را عرضه کرده است که اجازه ميدهد سرویس بازی این شرکت از طریق
ابزارهای مبتنی بر آندروئید قابل استفاده شود. با اینکه چنین سرویسی برای مدتها
در حوزه کامپیوتر و تلویزیون وجود داشته اما آنچه اين ویژگی را منحصربهفرد ميکند
امکان تجربه بازیهایی روی تبلت و موبایل است که در حالت عادی تنها توسط کنسولها و
کامپیوترهای شخصی قابل اجرا بودند.
تبلتی برای بازی
با اینکه تبلتها امروزه محبوبیت بسیاری یافتهاند، هنوز برای بازی دوستان حرفهای
ابزار مناسبی محسوب نمیشوند. البته برای کساني که با بازیهايي نظیر Angry Birds
یا بازیهاي سبکتر راضی ميشوند، کمبودهای سختافزاری تبلت قابل چشمپوشی است. اما
برای بازیکنهاي حرفهای که تنها با بازیهاي پیشرفتهای که روی سیستمهای پرقدرت
قابل اجرا هستند راضی ميشوند، هنوز تبلتها راه زیادی برای پیمودن در پيش دارند.
البته استفاده از روشهای مبتنیبر cloud (نظیر آنچه درباره OnLive گفتیم) ميتواند
راهکار مناسبی باشد اما هنوز ارائه یک تبلت که قادر باشد بهطور مستقل بازیهاي
پیشرفته را اجرا کند، با دشواریهايي همراه است. تاکنون توسعهدهندگان تلاش زیادی
کردهاند تا با ارائه سرویسهایی نظیر OnLive یا ارائه کنترلرها و ابزارهای جانبی
بازی، فاصله بین تبلتها و بازیهاي حرفهای را کمتر کنند.
شرکت Razer با تبلت جدید خود، همه ایدهها را یک جا گردهم آورده است. شرکت Razer
که سختافزارهای لازم برای بازیهاي ویديویی را توسعه ميدهد، طرحی از یک تبلت را
ارائه کرده که قادر به اجرای بازیهای کامپیوتری جدید است. این تبلت جدید با نام
Project Fiona، که آن را درشکل 2 مشاهده ميکنيد نمایشگری حدود ده اینچ دارد که دو
کنترلر به آن متصل است. کنترلرها این امکان را فراهم ميکنند تا هر بازی که نیاز به
دسته بازی دارد نيز قابل استفاده شود. دستاندرکاران Razer امیدوار هستند که صفحه
چند لمسی این تبلت، عناصر تعاملی دیگری را در اختیار توسعهدهندگان قرار دهد. دستهها
شامل امکاناتی نظیر بازخورد نیرو، ژیروسکوپ سه محوری، حسگر مغناطیسی و شتابسنج
هستند. پردازنده این تبلت Core i7 اینتل است که امکان اجرای بازیهای پیشرفته را به
این تبلت ميدهد. ویژگی دیگر این تبلت مجهزبودن به سیستم صوتی تأیید شده از سوی
THX است.
