هموطن آنلاین -کشاورزي در بسياري از کشورها محور توسعه قرار دارد و در ايران نيز اين بخش از اهميت بهسزايي برخوردار است اما عليرغم همه تلاشها به دليل وجود مشکلات ساختاري، توسعه اين بخش با تنگناهايي مواجه است.
چراكه تنها هفت هزار و ٥٠٠ هكتار از زمينهاي كشاورزي كشورمان به كشت گلخانهاي اختصاص دارد و فقط ٨/٠ درصد از كشاورزان ايراني تحصيلات كارشناسي در رشته كشاورزي دارند اين رقم در كشور فرانسه ٢٥ درصد و در ژاپن ٢٢ درصد است.
به اعتقاد كارشناسان اگر اشتياق كشاورزان به كمك فكري گرفتن از دانشآموختگان بخش كشاورزي افزايش يابد، نيروهاي متخصص بيكار در تمام اراضي كشاورزي بهكار گرفته ميشوند و با مشكل بيكاري در اين بخش مواجه نخواهيم بود اما به دليل پايين بودن سطح دانش در مزارع، نرخ هزينههاي توليد در كشور ما بسيار بالا است درصورتيكه اين بخش ميتواند نقش عمدهاي در رونق اقتصادي داشته باشد و محصولات آن ميتواند جايگزين مناسبي براي صادرات نفت باشد.
در سال ٢٠٠١ کشور نيوزلند با ٤٩ درصد صادرات کشاورزي، بالاترين جايگاه و رتبه را در ميان کشورهاي صنعتي داشته است. پس از آن استراليا با ٢٦ درصد، يونان با ٢٤ درصد، اتريش و دانمارک هر کدام با ١٨ درصد، اسپانيا ١٣ درصد، هلند ١٢ درصد و ژاپن و نروژ با يک درصد ارزش صادراتي کشاورزي در صادرات کل آخرين رتبه را به خود اختصاص دادهاند.
در لبنان ١٩ درصد، اردن ١٤ درصد، در ترکيه ١٣ درصد و در مصر نيز ١١ درصد ارزش کل صادرات به صادرات کشاورزي مربوط است.
در ايران نيز حدود چهار درصد ارزش صادرات کل کشور به صادرات کشاورزي اختصاص يافته است. عربستان و امارات متحده عربي کمترين نقش ارزش صادرات کشاورزي را در منطقه خاورميانه به خود اختصاص دادهاند.
يك سوم از جمعيت جهان کشاورز هستند كه بيش از ٩٦ درصد از جمعيت كشاورزان در کشورهاي در حال توسعه (اغلب کشورهاي آسياي جنوب شرق، شرق و آفريقاي نيمه صحرايي) زندگي ميکنند.
آسيا با بيش از ٧٥ درصد و آفريقا با بيش از ١٧ درصد بيشترين سهم جمعيت کشاورزي (کساني که امرار معاششان وابسته به بخش کشاورزي است) دنيا را به خود اختصاص دادهاند.
كمتر از چهار درصد نيروي کار کشاورزي در كشورهاي توسعهيافته و بيش از ٩٦ درصد نيروي کار کشاورزي در کشورهاي در حال توسعه فعاليت ميكنند.
طي ٢٠سال گذشته تعداد نيروي کار کشاورزي در جهان روند کاهنده داشته است؛ به طوريكه از ٥٢ درصد در سال١٩٨٠ به ٣٦ درصد در سال ٢٠٠١ رسيده است.
در هر دو گروه کشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه، زنان نقش مهمي را در نيروي کار کشاورزي به خود اختصاص دادهاند، در کشورهاي توسعه يافته ٣٦ درصد و در کشورهاي در حال توسعه ٤٤ درصد نيروي کار کشاورزي را زنان تشکيل ميدهند.
به گفته سازمان خواربار جهاني؛ ساختار اصلي توليدات کشاورزي جهان متکي بر ٦٦ محصول کشاورزي شامل ٤١ محصول زراعي و ٢٥ محصول دامي است؛ البته بدين معنا نيست که تنها ٦٦ محصول کشاورزي در دنيا توليد ميشود بلکه اين تعداد محصول به عنوان محصولات اصلي در ساختار کشاورزي دنيا مطرح هستند.
ايران در توليد يک سوم از تعداد محصولات اصلي دنيا( ١٥ محصول باغي و هفت محصول زراعي) رتبههاي اول تا دهم جهان را دارد. همچنين كشورمان در صادرات ١٠ محصول كشاورزي رتبه اول تا دهم جهان را دارد.
طبق اعلام فائو؛ تجارت جهاني محصولات کشاورزي دنيا متکي بر صادرات و واردات ٣٥ محصول اصلي بوده و از بين کشورهاي جهان ٦٤ کشور صادرکننده محصولات زراعي و ٥٥ کشور صادر کننده محصولات باغي هستند. البته محصولات ارزشمند ديگري نظير زعفران، زرشک و زيره در ايران توليد ميشود که به دليل قرار نگرفتن در شمار محصولات اصلي کشاورزي از نظر فائو، در اين طبقه بنديها لحاظ نشده است و ايران در واقع جزو بزرگترين توليدکنندگان دنيا در تعدادي از اين محصولات است.
| 